محرم ماه عشق و آزادی و سوگواری برای حماسه‌آفرینان کربلاست که با گذشت 14 قرن هنوز نامشان جاودانه شده و همچنان بر تارک تاریخ می‌درخشد.

 محرم ماه بیداری و عدالت‌خواهی است و حسین در این ماه فریاد بیداری سرداد اما، دنیا عده‌ای را چنان فریب داد و در خود غرق کرده بود که فریاد بیداری حسین(ع) را نشنیدند و یا شنیده و پاسخ ندادند و تا ابد تن به خواری و ذلت سپردند و این ننگ تا ابد بر پیشانیشان نقش می‌بندد.

محرم، نخستین ماه از ماه‌های قمری است و علت نامگذاری این ماه این است که در زمان جاهلیت، جنگ در این ماه را حرام می‌‌دانستند و روز اول محرم را اول سال قمری قرار می‌‌دادند اما، بنی‌‌امیه در سال61 هجرى، با ریختن خون سیدالشهدا(ع) و یارانش در این ماه و پدید آوردن حادثه کربلا، احترام ماه حرام را نگه نداشتند.

با توجه به اینکه ماه محرم یادآور واقعه عاشورا و شهادت بهترین انسانهایی است که در راه دین جان خود را فدا کردند، فرا رسیدن آن دل‌‌ها را اندوهگین می‌‌کند و پیروان و شیفتگان آن حضرت نیز از آغاز محرم همه جا را سیاه‌پوش کرده و و در سوگ امام حسین(ع) و یارانش به عزاداری می‌‌پردازند.

برگزاری عزاداری امام حسین(ع) با وجود اینکه با یک هدف یعنی سوگواری برای آن حضرت و زنده نگه داشتن واقعه کربلا  برگزار می‌شود اما، در هر شهر و استانی آداب و رسومی خاص دارد.

راه اندازی دسته‌های عزاداری زنجیرزنی و سینه‌زنی یکی از این آداب است که اغلب با لباسی متحدالشکل و با نظم و ترتیب انجام می‌شود و برپایی این دسته‌ها برای مردم اهمیت ویژه‌ای دارد به طوری‌که این دسته‌ها از ابتدای ماه محرم برپا بوده و در روزها و شب‌های تاسوعا و عاشورا تمام خیابان‌های اصلی و مرکزی شهر مملو از جمعیت عزادار است.

برگزاری مراسم سنتی تشت‌گذاری یکی ديگر از آیین‌ها در ماه محرم است که چند روز مانده به آغاز این ماه به پیشواز عزای حسین و خاندان پاکش می‌روند و تا آغاز ماه محرم با ریختن آب در تشت‌های بزرگ مسی و قرار دادن آن در مسجد به یاد تشنه لبان کربلا بر سر و سینه زده و عزاداری می‌کنند که در فلسفه برگزاری این آیین گفته می‌شود، تشت نماد سقای کربلا و آب نماد رود فرات است که یزیدیان در آن ایام آب را به روی امام حسین و یارانش بستند و عزاداران حسینی برای یادآوری این واقعه تاریخی آیین تشت‌گذاری را برگزار می‌کنند.

دسته‌های عزاداری در روزهای تاسوعا و عاشورا به اوج خود می‌رسد و با حضور در خیابان‌ها و محلات، امامزاده‌ها و تکیه‌ها به نوحه‌سرایی و مداحی پرداخته و عزاداری می‌کنند .

پخش نذورات در مساجد و دسته‌های عزاداری نیز در میان مردم در این ماه مرسوم است چرا که معتقدند این نذورات سبب گشایش در کارها و مشکلات می‌شود.

شبیه‌خوانی نیز از جمله آیین‌هایی است که در روز عاشورا در برخی از شهرها انجام می‌شود. شبیه‌خوانی‌ها بازسازی صحنه‌های روز عاشورا در صحرای کربلا و چگونگی به شهادت رسیدن امام حسین(ع) و یارانش است.

با توجه به اینکه استان آذربایجان غربی از تنوع قومیتی و مذهبی برخوردار است اهل تسنن، ارامنه و آشوریان نیز در این ماه برای احترام، از شادی دوری می‌جویند و حتی، آنها نیز در نذری دادن و حضور در دسته‌های عزاداری شرکت می کنند.

استقبال از محرم بدون انحراف

نهضت امام حسین(ع) در کربلا با این هدف شکل گرفت که روح مسئولیت‌پذیری، حق‌طلبی و عدالت‌خواهی را در جامعه زنده کند و ریشه ظلم و ستم را از جامعه برچیند و زنگارها و غبارهای نیرنگ و فریب را از چهره دین پاک و حقیقت آن را برای مردم آشکار کند و از این رو است که گفته می‌شود امام (ع) برای احیای امر به معروف و نهی از منکر قیام کرد.

آنچه توانسته قیام حسینی را زنده نگه دارد خون پاک شهیدانی است که در تاریخ جاودانه شده و این واقعه را تا ابد زنده نگه داشته‌اند و نیز عزاداری‌های بی‌پیرایه و خالصانه کسانی است که 14 قرن برای حسین سوگواری کرده و آن را سینه به سینه برای ما منتقل کرده‌اند. از این رو وظیفه دست‌اندرکاران به ویژه روحانیان و مداحان است که فرهنگ عزاداری خالصانه برای حسین را حفظ کنند و از رسیدن هرگونه آسیب و گزند به آن مراقب باشند.

دشمنان بر تاثیر عمیق فرهنگ حسینی واقف‌اند

امام خمینی(ره) فرمود: این محرم را زنده نگه دارید، ما هر چه داریم از این محرم است و از این مجالس، امروز نیز نباید از تاثیر عمیق محرم و شهادت غفلت کنیم چرا که پیروزی انقلاب اسلامی مرهون همین مجالس وعظ و خطابه و عزاداری و اجتماعات سوگواری بود.

باید بدانیم دشمنان این سخن امام را مورد بغض و دشمنی قرار داده و برای آن نقشه کشیده و برنامه‌ریزی می‌کنند و از هر نوع آسیب و انحراف در عزاداری‌ها به سود خود بهره‌برداری می‌کنند اما، برخی هنوز باور ندارند که ما هر چه داریم از محرم است.